Goud als gezinsstrategie

Begin 2026, terwijl de goudprijs rond historische hoogtepunten zweeft en zilver rond 77-79 dollar per ounce handelt, vindt er in heel Azië een stille maar krachtige verschuiving plaats. Van fabriekssteden in Zuid-China tot edelmetaalwinkels in Singapore en zelfs automaten in Dushanbe, heroverwegen gewone huishoudens wat veiligheid betekent. De stormloop op edelmetalen wordt niet langer voornamelijk gedreven door speculatie of feestelijke geschenken. Het wordt iets diepers: een familiestrategie om economische onzekerheid het hoofd te bieden.

Op het vasteland van China is de timing cultureel belangrijk. Het Lunar Nieuwjaar is altijd een seizoen van goud geweest - armbanden, ringen en kleine staven die tussen familieleden werden doorgegeven als symbolen van voorspoed. Toch voelt het dit jaar anders. Goud bereikte eind januari kortstondig bijna 5.600 dollar per ounce voordat het zich terugtrok richting 5.000 dollar. In yuan stegen de prijzen van juwelen tot meer dan 1.529 yuan per gram, een scherpe stijging ten opzichte van ruwweg 890 yuan een jaar eerder. Normaal gesproken zouden deze cijfers kopers ontmoedigen. In plaats daarvan hebben ze de overtuiging versterkt dat goud niet alleen een luxegoed is, maar ook een financiële waarborg.

De stijging van de vraag weerspiegelt een bredere stemming. De Chinese vastgoedmarkt blijft kwetsbaar, aandelen zijn volatiel en de geopolitieke spanningen zijn toegenomen. Voor veel gezinnen uit de middenklasse is goud weer een tastbare bescherming tegen krachten die buiten hun macht liggen. In Beijing gevestigde professionals praten openlijk over het toevoegen aan goud exchange-traded funds wanneer internationale crises oplaaien. Banken hebben de risicovoorschriften voor aan goud gekoppelde financiële producten aangescherpt, een teken dat de instroom sterk genoeg is geworden om door de toezichthouder onder de loep te worden genomen. Toch blijft de geldstroom doorgaan.

De aard van de vraag evolueert. In fabriekshubs zoals Dongguan, waar migrantenarbeiders zich voorbereiden op hun terugkeer naar huis voor de vakantie, zijn vergulde zilveren sieraden een pragmatisch compromis geworden. Het draagt het visuele en culturele gewicht van goud terwijl het betaalbaar blijft. De stijging van zilver - met bijna 148% in 2025 en een prijs van 77-79 dollar per ounce begin februari - heeft zelfs deze hybride geschenken waardevoller gemaakt. Winkeliers melden een stijgende vraag van werknemers die graag iets mee naar huis willen nemen dat zowel genegenheid als financiële voorzichtigheid uitstraalt.

In stedelijke gezinnen is de verschuiving nog meer uitgesproken. Investeringsproducten krijgen steeds meer de voorkeur boven sieraden met een hoge marge. Kleine "goudbonen" van één gram, miniatuurstaven en gestandaardiseerde munten zijn populaire vakantiegeschenken geworden. Ze zijn draagbaar, deelbaar en liquide. Een bediende in Guangzhou vertelde dat ze haar neefjes goudstukken gaf in plaats van met contant geld gevulde rode enveloppen. "Het voelt attenter," zei ze, maar het gebaar draagt een onuitgesproken boodschap in zich: goud kan zijn waarde beter behouden dan geld.

De druk is niet overal positief. Op het Chinese platteland blijft de traditie om de "drie goudstukken" - ring, halsketting, armband - te geven voor bruiloften sociaal ononderhandelbaar. Tegen de huidige prijzen kunnen deze artikelen minstens 50.000 yuan kosten, een zware last voor gezinnen uit de arbeidersklasse. Sommige ouders reageren met langetermijnplannen voor accumulatie, waarbij ze elk jaar een paar gram kopen om de kosten te spreiden. Goud wordt zo een gedisciplineerd spaarmiddel in plaats van een speculatieve gok.

Singapore biedt een parallel maar ander verhaal. In de aanloop naar Chinees Nieuwjaar heeft het kopen van goud plaatsgemaakt voor vermogensbehoud. Goud piekte in januari rond de 5.500 dollar en werd half februari verhandeld rond de 4.900 dollar. Analisten merken op dat de vraag minder wordt gedreven door feestelijkheden en meer door bezorgdheid. Handelaren in edelmetaal rapporteerden een stijging van ongeveer 190% in bestellingen tussen december en januari in vergelijking met het voorgaande jaar. Januari werd de drukste maand in de geschiedenis van sommige bedrijven, met meer dan 11.000 geregistreerde aankooporders.

De samenstelling van kopers is veelzeggend. Nieuwe beleggers betreden de markt in grote aantallen en kopen meestal kleinere coupures - staven van 10 gram of munten van één ounce. Ervaren kopers verzamelen grotere baren van 50 of 100 gram, en in sommige gevallen eenheden van kilogram. Detailhandelaren beschrijven een duidelijk onevenwicht tussen koop- en verkooporders, waarbij de accumulatie veel groter is dan de winstnemingen. Zelfs gepensioneerden verpanden juwelen om ze om te zetten in baren met een lagere premie, in een poging om zowel de spotprijs als de premiestructuur te optimaliseren.

Institutionele prognoses versterken het verhaal. UOB voorspelt dat goud 5.400 dollar per ounce kan bereiken in het vierde kwartaal van dit jaar, hoewel analisten waarschuwen dat de volatiliteit op de korte termijn kan aanhouden. Het naast elkaar bestaan van een bullish langetermijnsentiment en waarschuwingen voor speculatieve excessen vat het huidige moment samen. Goud wordt behandeld als een strategische allocatie in plaats van een kortetermijnhandel, maar de markten blijven gevoelig voor verschuivingen in het monetaire beleid en speculatieve positionering.

Buiten Oost- en Zuidoost-Azië strekt het patroon zich verder uit. In Tadzjikistan is de centrale bank van plan om automaten te installeren waarmee inwoners automatisch goudstaven kunnen kopen en verkopen. Deze automaten, die veel lijken op geldautomaten, symboliseren de normalisering van goudbezit. Alleen al in 2025 kochten Tadzjiekse huishoudens ongeveer 200 kilo goud ter waarde van 24,64 miljoen dollar, waarbij de prijzen in dat jaar met gemiddeld 39,03% stegen. Het metaal wordt in eigen land gedolven, wat de link tussen nationale productie en spaargeld van huishoudens versterkt.

Wat deze verschillende voorbeelden met elkaar verbindt is een gedeelde perceptie: goud is zowel persoonlijk als politiek. Het is persoonlijk in de zin dat gezinnen het gebruiken om huwelijksverplichtingen, pensioensparen en overdrachten tussen generaties af te dekken. Het is politiek omdat de aantrekkingskracht ervan twijfels over valuta's, aandelenmarkten en wereldwijde stabiliteit weerspiegelt. Centrale banken over de hele wereld hebben om vergelijkbare redenen hun reserves aangevuld, op zoek naar activa zonder tegenpartijrisico. Huishoudens lijken zich dezelfde logica op kleinere schaal eigen te maken.

Het traject van zilver voegt nog een dimensie toe. De explosieve stijging - bijna 150% in 2025 - en de aanhoudende handel in de buurt van 77-79 dollar per ounce onderstrepen de vraag naar alternatieve harde activa. In China hebben regelgevende instanties onverkochte zilveren herdenkingsmunten teruggevorderd om arbitrage te voorkomen toen de prijzen de hoogte in gingen, wat aantoont hoe snel retailgedrag zich kan aanpassen aan veranderende waarderingen. In andere markten zijn tekorten aan kleine baren ontstaan doordat raffinaderijen moeite hebben om aan de vraag te voldoen.

De bredere implicatie is dat edelmetalen hun rol als alledaagse financiële instrumenten aan het herwinnen zijn. Ze zijn niet langer beperkt tot de kluizen van centrale banken of speculatieve handelsdesks. In plaats daarvan doen ze opnieuw hun intrede in het dagelijkse economische leven: in geschenkdozen voor de feestdagen, opgestapeld in kluizen van huishoudens, uit automaten.

Deze verschuiving is geen garantie voor ononderbroken winsten. Hoge prijzen en volatiliteit kunnen het enthousiasme temperen. In sommige regio's is de vraag naar juwelen afgenomen door de stijgende kosten. Toch kan de psychologische herclassificatie van goud en zilver - van optionele luxe tot essentiële buffer - duurzamer blijken dan welke rally dan ook.

Terwijl de nieuwjaarsvieringen vervagen en de markten zich aanpassen aan de nieuwe monetaire realiteit, valt één thema op. In onzekere tijden kopen gezinnen niet alleen goud. Ze bouwen er een strategie omheen. In China en Azië worden edelmetalen een stil anker op de balansen van huishoudens, een tastbaar antwoord op een wereld die steeds abstracter en instabieler aanvoelt.