De Grote Verprijzing: Waarom de mars van goud naar $4.900 duidt op een structurele verschuiving, niet op een zeepbel

Prognoses van UBS, Goldman Sachs en Deutsche Bank komen nu samen rond een dramatisch maar steeds aannemelijker scenario: in 2026 zal goud tussen $4.450 en $4.900 per ounce verhandeld worden, met realistische routes naar nog hogere niveaus als de geopolitieke, monetaire of fiscale druk toeneemt. Wat deze nieuwe vooruitzichten onderscheidt van eerdere bullish cycli is de erkenning dat de stijging van goud geen kortetermijnreactie is op volatiliteit, maar een herijking op lange termijn van hoe investeerders en overheden risico's verdelen in een meer gefragmenteerde wereld.

UBS startte een nieuwe ronde van opwaartse herzieningen door haar basisdoel voor medio 2026 te verhogen naar $4.500 en haar opwaartse scenario naar $4.900. De bank ziet de stijging van goud als het product van meerdere op elkaar inwerkende krachten: het verslechterende traject van de Amerikaanse overheidsfinanciën, de verwachting van dalende reële rentes, een fragiele beleidsomgeving in de VS en geopolitieke spanningen die geen teken van ontspanning vertonen. Voor UBS waren de markt pullbacks van begin Q4 misleidend - ze weerspiegelden eerder technische momentumverschuivingen dan een verzwakking van de fundamentele factoren. Hun mening wordt ondersteund door gegevens: Volgens de World Gold Council hebben centrale banken dit jaar 634 ton goud gekocht en UBS verwacht dat de totale accumulatie in 2025 zal oplopen tot 900-950 ton, wat de prijsbodem van het metaal versterkt. ETF-stromen bevestigen ook de aanhoudende appetijt, met 222 ton instroom tot nu toe en een vraag naar baren en munten die voor het vierde achtereenvolgende kwartaal de 300 ton overschrijdt. Tegen deze achtergrond benadrukt UBS dat wereldwijde portefeuilles nog steeds "ondergealloceerd" zijn aan goud en dat een allocatie van meer dan één procent strategisch zinvol is.

Goldman Sachs versterkt dit verhaal met een meer structurele verklaring: de goudmarkt is gewoon te klein om zelfs minimale diversificatiestromen uit de wereldwijde obligatiemarkten te absorberen. Hun economen wijzen erop dat wereldwijde goud ETF's 70 keer kleiner zijn dan de Amerikaanse Treasury markt, wat betekent dat zelfs een bescheiden verschuiving in particuliere allocaties een onevenredige opwaartse druk op de prijzen zou creëren. Goldman handhaaft een prognose van $4.900 voor het einde van 2026 en benadrukt twee dominante factoren. Ten eerste is het kopen door centrale banken gestegen naar een structureel hoger niveau sinds 2022, toen het bevriezen van de reserves van Rusland de opkomende markten dwong om de definitie van een "veilig actief" te heroverwegen. Ten tweede zou de komende renteverlagingscyclus van de Fed de dollar moeten verzwakken en de aantrekkingskracht van niet-renderende activa zoals goud moeten vergroten. Tot nu toe zijn de spotprijzen al met bijna 60% gestegen, gesteund door sterke westerse ETF-stromen en een sterke stijging van de vraag van particuliere beleggers die bescherming zoeken tegen geopolitieke en handelsspanningen. Goldman voegt eraan toe dat in scenario's met fiscale instabiliteit of twijfels over de onafhankelijkheid van de Federal Reserve, goud zelfs zijn eigen bullish baseline zou kunnen overtreffen.

Deutsche Bank voegt nog meer gewicht toe aan de consensus door haar prognose voor 2026 bij te stellen van $4.000 naar $4.450 en een handelsbereik tussen $3.950 en $4.950 te voorspellen. Wat opvalt in hun analyse is het perspectief aan de aanbodzijde: aankopen door centrale banken en ETF-instroom absorberen nu zo'n groot deel van het jaarlijkse aanbod dat de juwelensector steeds meer onder druk komt te staan. Deze structurele verkrapping betekent dat alleen al de ETF-instroom volgend jaar een sterke prijsdrempel rond $3.900 zou moeten handhaven. Bovendien wijzen jaren van onderaanbod in zilver, platina en palladium - zichtbaar in verhoogde leasetarieven - erop dat het hele edelmetalencomplex gevoeliger wordt voor het opwaartse momentum van goud. De langetermijnprojectie van Deutsche Bank van $5.150 in 2027 blijft ongewijzigd, wat de overtuiging weerspiegelt dat de wereldwijde onzekerheid niet cyclisch maar diepgeworteld is.

Retail en institutioneel gedrag op de fysieke markten in heel Europa bevestigt deze stelling verder. De Royal Mint rapporteerde een stijging van 102% op jaarbasis in de verkoop van investeringmunten in het derde kwartaal, naast een stijging van 6% op kwartaalbasis. Investeringen in zilver kenden een buitengewoon momentum, met een stijging van de verkoop van munten van 44% ten opzichte van het vorige kwartaal en van 83% op jaarbasis. Platina investeringen bereikten een recordhoogte, terwijl het DigiGold platform van de Munt een instroomgroei van 156% liet zien. In oktober steeg het aantal kopers met 70%, waarbij de gemiddelde besteding verdubbelde ten opzichte van vorig jaar. Deze cijfers wijzen op een snel groeiende basis van beleggers die op zoek zijn naar zekerheid door middel van harde activa. Interessant is dat deze sterke vraag uit het V.K. in schril contrast staat met die uit de V.S., waar de aankopen van staafjes en munten daalden tot 7 ton in het derde kwartaal - het laagste niveau sinds 2017-2019 - wat wijst op een regionale kloof in risicoperceptie.

In de geopolitieke sfeer heeft China een nieuwe dimensie geïntroduceerd met de aankondiging van een ultragrote goudvondst: een afzetting van 1.444 ton in de provincie Liaoning, de grootste vondst sinds 1949. Hoewel het om een laagwaardige vindplaats gaat, is het een symbolische en strategische prestatie, vooral gezien de uitzonderlijke snelheid van de exploratie - slechts 15 maanden door bijna 1000 technici en arbeiders in dienst van de staat. Maar zelfs met deze ontdekking wordt China geconfronteerd met een interne wanverhouding: in 2024 produceerde het 377,24 ton, maar verbruikte het 985,31 ton, waarbij de vraag naar bar-en-coin jaar-op-jaar met meer dan 24% steeg. Het nieuwe depot doet weinig om de structurele kloof tussen binnenlandse productie en consumptie te verkleinen; in plaats daarvan onderstreept het de groeiende vastberadenheid van China om binnenlandse reserves veilig te stellen, nu goud centraal komt te staan in het behoud van nationale rijkdom te midden van de wereldwijde valutarisico's.

De convergentie van institutionele voorspellingen, gedrag op de fysieke markt en geopolitieke ontwikkelingen duidt op een diepgaande verschuiving in de manier waarop de wereldeconomie goud behandelt. Stijgende begrotingstekorten, herhaalde geopolitieke schokken, de bewapening van financiële activa en het afnemende vertrouwen in traditionele veilige valuta's hebben een omgeving gecreëerd waarin goud niet langer alleen een hedge is - het wordt een strategische reserve voor zowel staten als particulieren. De beweging van goud richting $4.900 is daarom geen speculatieve anomalie, maar een logisch gevolg van diepgaande structurele veranderingen. Als de diversificatie in de particuliere sector versnelt, zoals Goldman Sachs waarschuwt, kunnen zelfs deze ambitieuze doelen snel conservatief lijken.