De goudschok in India en het vuile goudprobleem in Canada

De wereldwijde goudmarkt was een groot deel van 2026 gefocust op stijgende prijzen, aankopen door centrale banken en de-dollarisering. Maar twee heel verschillende verhalen - het ene speelt zich af in India en het andere in Canada en Colombia - onthulden iets diepers over de moderne goudhandel. Aan de ene kant staat India, dat wanhopig probeert de goudimport te verminderen nu energiekosten en geopolitieke instabiliteit zijn economie bedreigen. Aan de andere kant staat Noord-Amerika, waar onderzoeken naar kartelgelinkt Colombiaans goud aan het licht brachten hoe moeilijk het is geworden om te garanderen dat "schoon" goud ook echt schoon is. Samen laten deze verhalen zien dat goud niet langer gewoon een grondstof of beleggingsobject is. Het is nauw verbonden geraakt met nationale veiligheid, stabiliteit van buitenlandse valuta, politieke soevereiniteit en zelfs georganiseerde misdaad.

De plotselinge beslissing van India om de invoerrechten op edelmetalen sterk te verhogen was een van de grootste marktverrassingen van het jaar. De regering verhoogde de invoerrechten op edelmetaal en doré van de ene op de andere dag met 9% - de grootste verhoging die ooit in het land is doorgevoerd. De invoerrechten op goud, zilver, platina, palladium en rhodium stegen van 6% naar 15%, terwijl de rechten op doré stegen van 5,35% naar 14,35%.

De maatregel schokte de Indiase edelmetaalindustrie, maar de druk was duidelijk al aan het toenemen. Eerder in de week riep premier Narendra Modi de Indiërs publiekelijk op om hun goudaankopen te verminderen, hun uitgaven aan geïmporteerde goederen te beperken en onnodige buitenlandse reizen te vermijden. Dergelijke oproepen zijn zeldzaam in een land waar goudbezit niet slechts een investeringsvoorkeur is, maar een culturele en sociale instelling die verweven is in bruiloften, religieuze ceremonies en huishoudsparen.

Achter de acties van de regering gaat een groeiend economisch probleem schuil. India's afhankelijkheid van geïmporteerde energie is steeds gevaarlijker geworden in de context van de oorlog in Iran en de stijgende olieprijzen. Ruwe olie, aardolieproducten, elektronica en goud blijven India's drie grootste importcategorieën, samen goed voor 42% van de totale import in het fiscale jaar 2026. Door de stijgende energieprijzen nam het Indiase handelstekort sterk toe tot 333,2 miljard dollar, tegen 283,5 miljard dollar het jaar ervoor.

Goud speelde een onverwacht grote rol in deze verslechtering. Hoewel de fysieke goudinvoer daalde tot ongeveer 640 ton in 2025, vergeleken met India's traditionele jaarlijkse gemiddelde van ongeveer 800 ton, steeg de waarde van deze invoer nog steeds sterk vanwege de recordprijzen wereldwijd. De invoer van goud en zilver bedroeg samen maar liefst 84 miljard dollar.

Dit onderscheid is belangrijk omdat het aantoont hoe de stijgende goudprijzen edelmetalen veranderen van een consumentenkwestie in een macro-economisch probleem. Zelfs als Indiërs minder goud per gewicht kopen, geeft het land nog steeds enorme hoeveelheden buitenlandse valuta uit om het te importeren. In tijden van geopolitieke crisis ligt dat politiek gevoelig.

De situatie is vooral gecompliceerd omdat India in het verleden moeite heeft gehad om de vraag naar goud te onderdrukken door alleen belasting te heffen. In de afgelopen tien jaar heeft de regering de invoerrechten geleidelijk verhoogd van 300 Rs per gram in 2010 tot 15% in 2022. Toch bleef de goudconsumptie verrassend veerkrachtig. De reden is simpel: voor miljoenen Indiase huishoudens wordt goud niet gezien als luxe consumptie maar als financiële bescherming. Vooral op het Indiase platteland fungeren gouden sieraden vaak als een parallel spaarsysteem buiten banken en formele financiële instellingen om.

Daarom kunnen de nieuwste maatregelen van India onbedoelde gevolgen hebben. Verhoogde rechten hebben in het verleden smokkel en onofficiële goudstromen aangemoedigd. Nadat de regering de invoerrechten verlaagde naar 6% in 2024, stortte de illegale invoer naar verluidt in. Veel analisten verwachten nu dat ondergrondse aanvoerkanalen zullen terugkeren.

Tegelijkertijd staan de officiële aanvoerketens al onder druk. Naar verluidt zijn Indiase banken in april gestopt met het importeren van goud vanwege vertragingen bij het verlengen van vergunningen en onzekerheid over de regels voor de Goods and Services Tax. Raffinaderijen kregen ook te maken met vertragingen van regelgevende instanties, terwijl sommige importquota werden verlaagd tot onder het normale niveau. Als gevolg hiervan is de goudimport in april mogelijk ingestort tot slechts 10-15 ton.

De bredere implicaties reiken verder dan goud zelf. India wordt nu geconfronteerd met de moeilijke combinatie van stijgende inflatie, verhoogde energieprijzen en zorgen over een zwak moessonseizoen, dat de landbouwinkomens bedreigt. De vraag naar juwelen was in 2025 al met 22% gedaald tot 441 ton - het laagste niveau sinds het pandemiejaar 2020. Toch steeg de vraag naar investeringen tot 280 ton, het hoogste niveau sinds 2013, wat suggereert dat Indiërs goud steeds minder als versiering zien en steeds meer als financiële verzekering.

Als het verhaal van India goud onthult als een strategische economische kwetsbaarheid, dan onthult het verhaal van Canada een andere kant van de wereldwijde goudmarkt: de groeiende moeilijkheid om legaal goud te scheiden van crimineel goud.

Een onderzoek van The New York Times traceerde hoe illegaal gedolven Colombiaans goud dat gelinkt is aan het Clan del Golfo-kartel in Noord-Amerikaanse bevoorradingsketens terechtkwam en uiteindelijk de Royal Canadian Mint bereikte.

Het onderzoek begon bij de U.S. Mint, die volgens de federale wet Amerikaans gedolven goud moet gebruiken voor munten van beleggingskwaliteit. Een van de raffinaderijen bleek de Royal Canadian Mint te zijn. Journalisten ontdekten toen dat Zuid-Amerikaans goud werd gemengd met Amerikaans goud in Texas voordat het werd geraffineerd in Canada en het het label "Noord-Amerikaans" kreeg.

Wat het verhaal zo verontrustend maakt is hoe gewoon en bureaucratisch het proces lijkt. Volgens het onderzoek werd illegaal goud, dat werd gewonnen in gebieden in Colombia die onder controle van het kartel stonden, effectief gelegaliseerd door papierwerk. Kleinschalige mijnbouwvergunningen - oorspronkelijk bedoeld voor ambachtelijke mijnwerkers die basisgereedschap gebruikten - werden naar verluidt gebruikt om illegale mijnbouw op industriële schaal, waarbij zware machines en kwik werden gebruikt, te legitimeren.

Het resultaat was een keten waarin elke deelnemer zijn verantwoordelijkheid naar elders verplaatste. Colombiaanse exporteurs vertrouwden op lokale vergunningen. Amerikaanse importeurs vertrouwden op Colombiaanse papieren. De Royal Canadian Mint vertrouwde op haar leverancier in Texas. En toch kon het goud zelf naar verluidt met relatief gemak worden getraceerd naar mijnen die onder controle stonden van het kartel.

Dit verhaal is belangrijk omdat goud een unieke plaats inneemt in de wereldeconomie. In tegenstelling tot veel andere grondstoffen is het bijna onmogelijk om de herkomst van goud te achterhalen als het eenmaal gesmolten en geraffineerd is. Een goudstaaf die is geproduceerd door illegale mijnbouw ziet er identiek uit als een staaf die is geproduceerd volgens de strengste milieu- en arbeidsnormen.

Dat creëert enorme uitdagingen voor moderne financiële systemen die zich steeds meer richten op ESG-normen, transparantie en ethische bevoorrading. Goudbevoorradingsketens zijn wereldwijd, gefragmenteerd en ondoorzichtig. Zelfs grote raffinaderijen en officiële instellingen kunnen moeite hebben om de herkomst volledig te verifiëren zodra het metaal door meerdere tussenhandelaren gaat.

De Canadese zaak belicht ook een groeiende tegenstrijdigheid in de moderne goudmarkt. Aan de ene kant behandelen regeringen en centrale banken goud steeds meer als een strategisch reservemiddel dat gekoppeld is aan nationale soevereiniteit en financiële stabiliteit. Aan de andere kant blijven delen van de toeleveringsketen kwetsbaar voor criminele infiltratie, milieuvernietiging en corruptie.

In veel opzichten zijn het Indiase en Canadese verhaal met elkaar verbonden. Beide laten zien dat goud niet langer alleen om sieraden of speculatie draait. In India heeft goud een directe invloed op de deviezenreserves, het handelstekort en het inflatiebeleid. In Canada en Colombia heeft goud raakvlakken met georganiseerde misdaad, milieubeheer en internationale regelgeving.

Ondertussen blijft de wereldwijde vraag naar fysiek goud stijgen. Centrale banken accumuleren goud in een van de snelste tempo's in de moderne geschiedenis. Particuliere beleggers kopen steeds meer investeringmunten en goudstaven als bescherming tegen geopolitieke fragmentatie, inflatie en valuta instabiliteit. Maar hoe waardevoller goud wordt, hoe sterker de stimulans voor illegale mijnbouw, smokkel en ondoorzichtige toeleveringsketens wordt.

De ironie is frappant. Goud wordt steeds meer gezien als het ultieme "veilige" bezit, maar het systeem dat het produceert en distribueert wordt politiek gecompliceerder en ethisch kwetsbaarder. Landen kopen goud omdat ze de wereldwijde financiële orde wantrouwen, terwijl tegelijkertijd de goudmarkt zelf opnieuw wordt gevormd door geopolitieke conflicten, sancties, handelsoorlogen en criminele netwerken.

Dat kan uiteindelijk een van de bepalende kenmerken worden van het volgende tijdperk in edelmetalen: goud keert terug naar het centrum van het mondiale systeem, juist omdat de wereld zelf minder stabiel, minder geglobaliseerd en minder vertrouwensvol wordt.